Blog Diederik Vrijhoef

Tijdens mijn minor Digital Media Productions heb ik een onderzoek gedaan naar leiderschap. In één van de hoofdstukken van dit onderzoek heb ik een nieuw leiderschapsmodel geschreven.

Het bedrijfsleven stort ineen. Er is een financiële crisis gaande. Werkloosheid. Veel medewerkers hebben het gevoel niet meer op hun plek te zitten en de natuur wordt verwoest.

De westerse cultuur is gericht op het individu en het eigenbelang. Het westen heeft miljoenen geldschulden, zelfs geld wat er nooit is geweest. Wij hebben het idee dat we boven de natuur en boven de dieren staan. Iedereen is op zoek naar zijn of haar lot uit de loterij. Geld verdienen en een Porsche kopen. Dus, wat doen we? We worden opgeleid om goed te kunnen rekenen, om goed te kunnen schrijven. Inzicht en sociale vaardigheden zijn een bijzaak. HBO bedrijfskunde, en wat heb je geleerd? Dat een bedrijf fiscale aftrek kan krijgen? Dat de meeste bedrijven uit een top-down structuur bestaan? Er komt geen mens aan te pas. Juist in de individuele maatschappij zijn we een nummer. Bij telefoonbedrijven krijgen nieuwe klanten korting, maar een trouwe, vaste klant moet de volle pond betalen. We worden opgeleid en ge-brainwashed om aan het werk te gaan bij een groot bedrijf, doen wat de baas zegt en hopen dat de tonnen binnen komen stromen. Naarmate mensen ouder worden, valt deze droom stukje voor stukje uit elkaar. Miljonair gaat het niet worden. Sommigen wel, maar of ze daar gelukkig van zijn geworden valt over te discussiëren.

Vanaf de industriële revolutie hebben we toegewerkt tot dit punt. We hebben alles: genoeg voedsel, huizen, scholen, goede infrastructuur. Alle materiële dingen die we kunnen wensen. Maar nu we er zijn, komen we erachter dat dit ons niet het ultieme geluk geeft.

De afgelopen jaren is er een tendens naar een veranderende maatschappij. Van waar iedereen een nummer is, naar de mens centraal. Happiness. Spiritualiteit en persoonlijke ontwikkeling worden steeds belangrijker. Bedrijven krijgen door, dat alleen een winstoogmerk niet genoeg is. Langzamerhand staan er bepaalde mensen op die willen vechten tegen de status quo. Wat de Dalai Lama en het Tibetaanse volk al eeuwenlang doorhebben, begint nu in de westerse maatschappij door te dringen. Al Gore, nobelprijs winnaar en voormalig vicepresident van de Verenigde Staten, stond op en vecht voor verbetering van het milieu. Barack Obama wordt gekozen door het Amerikaanse volk als vertegenwoordiger van de verandering van de maatschappij. Seth Godin bestudeerde jaren lang het bedrijfsleven en verschillende groepsculturen en spreekt over een nieuwe vorm van samenwerken en leiderschap. De oprichters van Youtube zagen al vroeg een verandering in de mens en de schreeuw om verbindingen en transparantie van de maatschappij.

Door de technologische en maatschappelijke evoluties staat de mens volop in ontwikkeling, maar bedrijven blijven achter. Hoewel wij weten dat een massa mensen bergen kunnen verzetten, is er nog steeds maar één CEO die een bedrijf leidt, die verantwoordelijkheid heeft en de enige die geeft om ontwikkeling van het bedrijf. Het bedrijfsleven zal niet lang meer kunnen achterblijven en zal moeten antwoorden op de technologische ontwikkelingen en de schreeuw in de maatschappij. Van een top-down structuur naar een horizontale bedrijfsstructuur. “Veranderingen die nodig zijn komen van onderaf, dus als je mee wilt doen zul je daar moeten beginnen. Als de beweging tot verandering voldoende massa heeft dan volgt de top vanzelf.”

De maatschappij vraagt om persoonlijke ontwikkeling en verantwoordelijkheid. De mens wil centraal staan en wat betekenen voor de wereld, maar weet niet hoe. Technologie vraagt om toepassingen. De technologie gaat sneller dan we aankunnen. Voor het één goed is toegepast is er al wat nieuwer, wat beters. Het bedrijfsleven weet niet wat het moet doen. Werknemers worden ontslagen, producties worden minder, maar het antwoord is door hun nog niet gevonden.
Ik denk dat de antwoorden voor het bedrijfsleven al klaar liggen, maar er heerst angst voor verandering. Angst dat de CEO niet meer de volledige macht heeft. Angst dat wanneer medewerkers meer invloed krijgen, het bedrijf onderuit gaat. Dat betekent dat er nog niet genoeg geloof is in het bedrijfsleven over de aangeboden veranderingen. “Faith overcomes fear”

Ik ga geen antwoorden geven op de vorige vragen, maar een goede leider kan dat wel. Iemand met inzicht. Iemand die durft op te staan en stappen durft te zetten. Iemand die verbindingen kan leggen tussen, op het eerste gezicht, onsamenhangende zaken. Een leider, waar volgers in de voetstappen zullen treden. Ik zal beschrijven welke eigenschappen een goed leider in de veranderende wereld nodig heeft.

Maar, waar begint het? Het begint niet bij een beweging in gang zetten, ook niet door heel hard ideeën de wereld in te roepen, maar het begint bij jezelf. “Everyone thinks of changing the world, but no one thinks of changing himself.”  Persoonlijk leiderschap is de eerste stap. Het is de basis voor alle andere leiderschapsvormen. Door jouw principes, normen en waarden duidelijk te hebben heeft je missie een grotere kans tot slagen. Bij verandering stuit je altijd op tegenstand. Doordat jij je ideeën en doel duidelijk hebt kun je volharden tijdens tegenstand. Weet je te handelen vanuit je principes. Kun je proactief handelen op problemen, terugvallen op je statuut wanneer je het moeilijk hebt en kun je een eenduidig en transparant beeld geven, waardoor mensen eerder geneigd zijn je te volgen.

Door goed en consistent persoonlijk leiderschap, zul je merken dat andere leiderschapsvormen natuurlijker gaan. Proactief handelen, met een doel voor ogen en sterke principes zijn aantrekkelijke eigenschappen voor een leider. Volgers zullen hierdoor sneller aanhaken bij jouw idee of doel. Maar naast een sterke persoonlijkheid, zijn er meer competenties die een goed leider maken. Hieronder toon ik een leiderschapsmodel met de vier eigenschappen die nodig zijn. Deze zijn toe te passen op leiderschap, maar ook op persoonlijk leiderschap.

Dit leiderschapsmodel is gericht op de rechterhersenhelft. Niet op trucs, stokpaardjes of theorieën, maar op pure persoonlijke eigenschappen. De theorieën zijn er altijd in te stampen, de trucs zijn te leren, maar de persoonlijke eigenschappen zorgen voor een goed leider.

Als goed leider heb je lef nodig. Je moet de stap durven nemen. Tegen de status quo ingaan en het diepe in willen duiken. Door een nieuw pad in te slaan, schop je tegen de gevestigde orde. Dat is helemaal niet verkeerd, maar daar is wel lef voor nodig. Je moet opgewassen zijn tegen hoge piefen die al jarenlang aan de top staan. Door lef toon je inzet, passie en een sterke persoonlijkheid.

Een goed leider vindt het niet erg om op z’n bek te gaan. Daar is vertrouwen voor nodig. Het vertrouwen dat je weer terug op je benen komt. Je neemt verantwoordelijkheid voor je eigen fouten. Door het vertrouwen te hebben in je medewerkers/volgers kun je andere mensen voor je laten gaan. Je hoeft niet met de eer te strijken en je ego en eigenbelang is ondergewaardeerd aan het doel. Krediet en schouderklopjes kun je niet altijd te verwachten. Hoewel het logisch lijkt, eerlijkheid en openheid vergt veel vertrouwen.

Verbindingen leggen, netwerken, potentie inzien. Het heeft allemaal te maken met inzicht. Maar ook inzicht in je eigen kunnen en kennen. Weten waar jouw grenzen liggen. En weten welke linkjes je moet leggen om het kennen of kunnen te vergaren wat je zelf niet hebt. De maatschappij vraagt om persoonlijke ontwikkeling. Daarom heb je als een goede leider het inzicht nodig om de potentie in mensen te zien, zodat jij het beste uit ze kunt halen. Door te weten welke verantwoordelijkheden mensen aankunnen, zorg je dat ze optimaal functioneren en dat de mensen een stap dichter bij hun eigen geluk komen. Netwerken, verbindingen leggen en freelancen is een opkomende vorm in het bedrijfsleven en jij zult de juiste mensen op de juiste plek moeten zetten.

“Faith overcomes fear.” Één van de mooiste quote’s van Seth Godin uit zijn boek Tribes. Geloof in je idee, in je doel en in jezelf. Dit is de belangrijkste eigenschap, welke de andere eigenschappen overkoepelt. Zonder geloof zul je geen succes hebben. Tijdens tegenslagen is stoppen of opgeven erg verleidend. Verandering komt met angst, geen twijfel over mogelijk. Een nieuw onbewandeld pad inslaan heeft gevaren. Geloof overkomt angst, het zal je helpen te volharden.